top

ONKODIETETYKA.PL ROZSZERZA POLA WSPARCIA I BARDZO MOCNO INWESTUJE W DZIAŁANIA PROFILAKTYCZNE. PO SUKCESIE POLEGAJĄCYM NA UŚWIADOMIENIU ROLI DIETETYKÓW ONKOLOGICZNYCH PRZYSZEDŁ CZAS NA BUDOWANIE WŁASNYCH PROGRAMÓW PROFILAKTYCZNYCH.

By March 29, 2021 No Comments

Zgodnie z zasadami EBM (medycyny opartej na dowodach naukowych), wprowadzenie działań profilaktycznych oraz szeroko pojętej promocji zdrowia to jedne z najlepszych rozwiązań wpływających na poprawę poziomu zdrowia społeczeństwa, oraz optymalizację wydatków na ochronę zdrowia. Według słownika wyrazów obcych, słowo „profilaktyka” pochodzi z języka greckiego, tj. prophylaktikos – „zapobiegawczy” i złożone jest z dwóch oddzielnych wyrazów greckich „pro” (przed) oraz „phylassein” (chronić). Pięknie brzmi, ale czy na pewno ma to przełożenie na rzeczywistość? Czy faktycznie Polacy korzystają z programów profilaktycznych? 

Niestety okazuje się, że Polacy zarówno nie mają wiedzy, jak i nie korzystają z programów profilaktycznych. Z ostatnich badań GUS wynika, że udział w nich zadeklarowało tylko 15 procent badanych, którzy byli zakwalifikowani do wybranych programów. Co jest najbardziej istotne? To, że wskazane dane pochodzą z czasu przed wybuchem pandemii. Dodatkowo niepokojący jest fakt, że w bieżącym roku wydano o kilkanaście tysięcy mniej kart Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego niż w roku poprzednim, co wcale nie oznacza spadku zachorowania na nowotwory. Eksperci szacują, że z powyższych powodów umieralność na nowotwory w Polsce w ostatnich miesiącach mogła wzrosnąć nawet o 20%. Problem nie dotyczy tylko pacjentów onkologicznych, ale i wszystkich innych zmagających się z chorobami, a w szczególności kardiologicznymi czy gastroenterologicznymi. Niestety przyszłość nie napawa nas optymizmem, gdyż opóźniona diagnostyka grozi epidemią zaawansowanych i powikłanych chorób, w znacznym stopniu zmniejszając szanse wszystkich chorych na pomyślne rokowania, nie wspominając nawet o ich jakości życia podczas choroby. Parafrazując prof. dr hab. n. med. Cezarego Szczylika podczas wywiadu z Polskim Stowarzyszeniem Onkodietetyki – czeka nas tsunami – niszcząca fala nowotworów, z której skutkami będziemy się dopiero zmagać w najbliższym czasie. Myślę, że śmiało możemy mówić o niszczącej fali wszystkich chorób, nie tylko onkologicznych.  

W takim razie co możemy zrobić? Na stronie pacjent.gov.pl podjęty został temat działań profilaktycznych, w których opisano ważny wpływ codziennych zachowań na zmniejszenie ryzyka rozwoju różnych chorób poprzez odpowiednią dietę, aktywność fizyczną, wsparcie równowagi psychicznej oraz badania profilaktyczne. Czy wypisanie w punktach założeń, oraz tworzenie programów, z których korzysta co 6 zakwalifikowana osoba, jest rozwiązaniem? Czy faktycznie większość programów powinna być kierowana tylko do osób po 40. roku życia a w szczególności dopiero po 50. lub 60. roku życia?  

Onkodietetyka nie chce czekać na skutki niszczącej fali chorób związanych z obecną sytuacją epidemiologiczną. Nie przestajemy działać, dlatego też wspieramy pacjentów zarówno w trakcie diagnostyki, jak i podczas leczenia, co jest naszym nadrzędnym celem, jednak nie zapominamy również o pacjentach, którzy pokonali chorobę, wprowadzając program profilaktyki wtórnej i trzeciorzędowej. Wpieramy pacjentów po przebytym procesie onkologicznym w programie nowySTART, gdzie zachęcamy do utrzymania prawidłowych nawyków, wprowadzenia aktywności fizycznej, wsparcia psychologicznego oraz badań profilaktycznych. W naszej placówce nie są to tylko wypunktowane założenia. Jest to realny program wsparcia dla naszych podopiecznych, aby już nigdy nie musieli myśleć o sobie „kukułcze jajo” kiedy są odsyłani od jednego specjalisty do drugiego, kiedy pytają: Co dalej? Z naszą pomocą wiedzą co dalej robić, jak żyć po chorobie i w jaki sposób sprawić, aby to życie było jeszcze lepsze.  

Czy to wystarczy? Oczywiście, że nie. Czujemy się w obowiązku rozszerzać naszą pracę o działania zapobiegające rozwojowi chorób przewlekłych oraz nowotworów. Wciąż nie mówi się o tym dużo, ale zarówno otyłość jak i inne powikłania metaboliczne takie jak cukrzyca czy insulinooporność w znaczący sposób wpływają na procesy nowotorzenia (nadmierne nagromadzenie się tkanki tłuszczowej powoduje stały i przewlekły stan zapalny w organizmie). Już sama redukcja masy ciała tylko o 5% pomaga w normalizacji glikemii parametrów lipidowych – co w kontekście nowotworu staje się podstawowym działaniem profilaktycznym. Brak zbilansowanej diety oraz nieprawidłowe nawyki żywieniowe mogą również wpływać na choroby związane z przewodem pokarmowym. Czy wiesz, że nieleczona choroba refluksowa może prowadzić do powikłań w postaci przełyku Barreta, który jest zmianą przedrakową? Czy większość z nas zdaje sobie sprawę, że przewlekłe zaparcia mogą również zwiększać ryzyko powstawania nowotworów jelita grubego? Analogicznie występuje również wiele powiązań między chorobami ginekologicznymi i chorobami tarczycy a chorobami onkologicznymi. Dlatego też mając świadomość naszego zdrowia i naszego realnego wpływu na nie, wprowadziliśmy 4 duże programy profilaktyczne. Mają one na celu nie tylko poprawę zdrowia w chwili obecnej, ale patrząc w przyszłość, zmniejszać ryzyko zachorowania na wybrane typy nowotworów. Podstawą naszych działań jest kompleksowe wsparcie zarówno pod kątem dostępności badań biochemicznych, wsparcia dietetycznego oraz psychologicznego. Nie zakładamy przedziałów wiekowych, ponieważ działania profilaktyczne musimy rozpocząć tu i teraz, bo to jedyna szansa, aby zdążyć, zbudować falochron, który uchroni nas przed konsekwencjami obecnej sytuacji.